قیمت تعادلی چیست و چرا با آن ارزان و گران بودن سهم را می‌سنجیم؟

وقتی می‌پرسیم «این سهم ارزان است یا گران؟» معمولاً منظورمان مقایسه با چیزی است. اما با چه چیزی؟ مقایسه با قیمت دیروز چیزی جز نوسان نمی‌گوید، و مقایسه با سهمی دیگر مثل مقایسه‌ی قد یک کودک با یک بزرگسال است. قیمت تعادلی پاسخ سومی می‌دهد: مقایسه‌ی هر سهم با گذشته‌ی خودش.

این عدد از کجا می‌آید؟

مدل تعادلی به سراغ صورت‌های مالی شرکت می‌رود و می‌بیند بازار در هر دوره حاضر بوده بابت هر ریال از دارایی، سود و فروش این شرکت چقدر بپردازد. میانگین بلندمدت این آمادگی، قیمت تعادلی را می‌سازد؛ و پراکندگی آن حول این میانگین، حداقل و حداکثر تعادلی را مشخص می‌کند.

با هر گزارش فصلی جدید، این سه عدد دوباره محاسبه می‌شوند. به همین دلیل قیمت تعادلی یک عدد ثابت نیست؛ همراه با عملکرد واقعی شرکت بالا و پایین می‌رود.

چه چیزی را نمی‌گوید

قیمت تعادلی یک پیش‌بینی نیست و نمی‌گوید قیمت فردا کجاست. تنها می‌گوید قیمت امروز نسبت به رفتار تاریخی همین سهم در کجا ایستاده است. سهمی که سال‌ها بالای حداکثر تعادلی معامله شده، لزوماً فردا سقوط نمی‌کند؛ اما شما می‌دانید که دارید بالاتر از عادت بازار می‌خرید.

همچنین این مدل فقط برای شرکت‌هایی معنا دارد که تولید و فروش دارند. شرکت‌های سرمایه‌گذاری، بانکی، بیمه و لیزینگ فاقد قیمت تعادلی هستند، چون ساختار درآمدشان با این مدل سنجیده نمی‌شود.

چطور بخوانیمش

در نرم‌افزار تعادلی، گیج نیم‌دایره‌ای وضعیت امروز را نشان می‌دهد و نمودار، مسیر قیمت را کنار سه خط تعادلی می‌گذارد. سه نکته‌ای که بیشترین کمک را می‌کند:

• فاصله‌ی قیمت تا خط تعادلی مهم‌تر از خودِ عبور از آن است.

• مدت ماندن زیر حداقل تعادلی، خودش یک سیگنال است.

• درصد تعادلی را همیشه کنار نمودار قیمت ببینید، نه به‌تنهایی.

قیمت تعادلی قرار نیست جای تصمیم شما را بگیرد. قرار است پرسش را دقیق‌تر کند: به‌جای «بخرم یا نخرم؟»، بپرسید «امروز نسبت به تاریخ خود این شرکت، دارم گران می‌خرم یا ارزان؟»